Hội chứng ống cổ tay là gì?
Hội chứng ống cổ tay (Carpal Tunnel Syndrome) là các biểu hiện bệnh lý gây ra do dây thần kinh giữa của lòng bàn tay bị chèn ép.
Ống cổ tay là gì?
Ống cổ tay (Carpal Tunnel) là một con đường hẹp được giới hạn bởi xương cổ tay và dây chằng ngang cổ tay, là nơi các dây thần kinh và gân của bàn tay đi qua. Một trong những dây thần kinh đi qua ống cổ tay là dây thần kinh giữa (chạy từ cẳng tay xuống lòng bàn tay), có tác dụng truyền tín hiệu từ não bộ xuống các ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và một phần ngón đeo nhẫn.
Nguyên nhân gây ra hội chứng ống cổ tay?
Hội chứng ống cổ tay bắt nguồn từ việc dây thần kinh giữa của lòng bàn tay bị chèn ép tại ống cổ tay. Đôi khi các gân cơ tay bị viêm hoặc các vết sưng khác có thể làm hẹp ống cổ tay và làm cho dây thần kinh giữa bị chèn ép. Những nguyên nhân phổ biến nhất có thể là:
- Tuổi tác.
- Tình dục (đối với nữ)
- Cổ tay vuông.
- Do gen di truyền.
- Do đặc điểm gia đình (ví dụ xương cổ tay vuông, dáng vóc).
- Các bệnh di truyền đi kèm với CTS (như tiểu đường, suy giáp).
- Rạn nứt và trật khớp cổ tay.
- Chấn thương do chèn ép.
- Viêm gân lòng bàn tay.
- Các loại bệnh dạng thấp khớp.
- Các khối u.
- Tràn dịch khớp cổ tay.
- Hoạt động nghề nghiệp.
- Mang thai.
Những người nào hay mắc hội chứng ống cổ tay?
- Tỷ lệ mắc bệnh Nữ giới/Nam giới là 3-10:1.
- Tuổi hay mắc CTS là từ 45 đến 60 tuổi.
Người mắc CTS có biểu hiện gì?
- Nóng ran, tê bì, dị cảm hoặc đau một hay các ngón tay.
- Rối loạn cảm giác cầm nắm, đôi khi đi kèm với việc thường xuyên đánh rơi đồ vật.
- Bị đau (ở vị trí có dây thần kinh đi qua).
- Cảm giác tay bị phồng rộp hoặc khó cử động.
- Thay đổi nhiệt độ (chẳng hạn tay thường xuyên bị lạnh/nóng).
- Thường phàn nàn về sự ra mồ hôi tay, nhạy cảm với sự thay đổi nhiệt độ (đặc biệt là trời lạnh) và sắc tố da thay đổi trên bàn tay mắc bệnh (những triệu chứng này là do dây thần kinh tự trị bị chèn ép).
Các triệu chứng ban đầu thường xuất hiện lần lượt ở một hoặc cả hai tay vào ban đêm, là lúc cổ tay ở trạng thái buông lỏng. Người bệnh cũng có thể có những biểu hiện bệnh trong lúc thực hiện sinh hoạt hàng ngày. Người mắc hội chứng ống cổ tay lúc tỉnh dậy có thể cảm thấy cần “lắc” bàn tay hoặc cổ tay. Khi bệnh nặng hơn, người bệnh có thể liên tục cảm thấy tay mình bị tê rần trong cả ngày.
Hội chứng CTS có ảnh hưởng tới cơ lòng bàn tay không?
Hội chứng ống cổ tay thông thường không gây ra dị tật đáng kể đối với bàn tay. Tuy nhiên nhóm cơ gan lòng ban tay (được điều khiển bởi dây thần kinh giữa) nằm ngay dưới ngón cái có thể bị teo, làm cho gan bàn tay bị duỗi thẳng ra so với thông thường.
Cách điều trị hội chứng ống cổ tay?
Có một số phương pháp điều trị CTS, đó là:
ĐIỀU TRỊ DUY TRÌ:
- Điều trị nguyên nhân gây bệnh.
- Thư giãn cổ tay và bàn tay trong vòng ít nhất 2 tuần nếu có biểu hiện bệnh.
- Tránh những hoạt động có thể làm trầm trọng bệnh.
- Cố định cổ tay bằng nẹp.
- Trườm túi lạnh (giúp giảm bớt sưng tấy).
ĐIỀU TRỊ BẰNG THUỐC:
- Dược phẩm chống đau trực tiếp, có thể sử dụng các loại thuốc giảm đau khác nhau.
- Các loại dược phẩm chống viêm không chứa steroid, chẳng hạn như aspirin, ibuprofen.
- Thuốc lợi tiểu có thể giúp giảm sưng tấy.
- Có thể tiêm steroid trực tiếp vào cổ tay hoặc dùng thuốc uống có tác dụng giảm bớt áp lực cho dây thần kinh giữa.
PHẪU THUẬT:
Phương pháp phẫu thuật có thể áp dụng nếu như sau khi áp dụng phương pháp điều trị duy trì không đạt kết quả hoặc tình trạng bệnh đã trở nên trầm trọng.
Chúng ta có thể phòng ngừa CTS?
- Hiện nay chưa có bằng chứng nào cho thấy chúng ta có thể phòng ngừa hội chứng ống cổ tay. Tuy nhiên duy trì bài tập thường xuyên, thư giãn tay, giảm bớt các cử động lặp đi lặp lại, và sử dụng các công cụ và thiết bị một cách hợp lý có thể giúp giảm bớt nguy cơ mắc bệnh.
- Tránh sử dụng cà phê, uống rượu và chất gây nghiện (ni-cô-tin), vì chúng làm bệnh phát triển nhanh hơn.
Những biến chứng của CTS?
- Suy yếu chức năng và tàn tật vĩnh viễn.
- Đau cổ tay và bàn tay mãn tính.
