Viêm xương khớp là gì?
Viêm xương khớp (Osteoarthritis) là một dạng viêm khớp không gây viêm nhiễm, ảnh hưởng đến hoạt dịch của khớp, thường gặp ở người già và có đặc trưng bởi sự đau đớn và tổn thương chức năng vận động. Đây là loại viêm khớp phổ biến nhất và còn được gọi là bệnh “thoái hóa khớp”, bởi chứng bệnh này đánh dấu thời kỳ hao mòn và thoái hóa của khớp.
Khớp hoạt dịch là gì và khi viêm xương khớp thì điều gì sẽ xảy đến với nó?
Viêm xương khớp ảnh hưởng đến khớp hoạt dịch. Khớp hoạt dịch là một bộ phận của khớp, nơi diễn ra cử động thường xuyên. Khớp hoạt dịch là một phần của xương khớp được bao phủ bởi sụn và được bôi trơn bằng hoạt dịch. Khi mắc bệnh viêm xương khớp, lớp sụn này dần bị mất đi, hóa xương và làm biến dạng khớp. Các loại khớp hoạt dịch trên cơ thể người gồm: cổ tay, đầu gối, mắt cá chân, vai và hông.
Những ai có nguy cơ mắc viêm xương khớp?
Tỷ lệ mắc bệnh viêm xương khớp gia tăng theo độ tuổi. Ở độ tuổi 45-55 tuổi, tỷ lệ này là như nhau ở phụ nữ và đàn ông. Sau độ tuổi 55, tỷ lệ mắc bệnh ở nữ cao hơn.
Nguyên nhân gây viêm xương khớp?
Có một số nguyên chính gây ra bệnh viêm xương khớp, đó là:
- Yếu tố di truyền
- Giới tính và tình trạng nội tiết
- Lịch sử gia đình
- Béo phì
- Tổn thương ở khớp
- Các yếu tố công việc và giải trí (chấn thương nhiều lần khi làm việc)
- Thường xuyên ngồi xổm hoặc quỳ
- Công việc liên quan đến khuân vác nặng
- Leo cầu thang
- Tập những bài thể dục quá sức (vận động viên Marathon, tuy nhiên, nói chung tỷ lệ viêm xương khớp ở những đối tượng này tương đối thấp. Các nhà khoa học cho rằng việc chạy bộ giúp tăng sức đề kháng cho sụn)
- Nhiễm trùng xương
- Trạng thái khớp (các bề mặt không khớp tại các khớp, chân có chiều dài không bằng nhau hoặc bàn chân lệch)
Cách nhận biết bệnh viêm xương khớp?
Bệnh này được đặc trưng bởi các biểu hiện lâm sàng điển hình, trong đó những triệu chứng chính mà người bệnh nhận biết được là ĐAU và CỬ ĐỘNG BỊ HẠN CHẾ.
Bạn nên xin tư vấn của bác sĩ, nếu gặp những triệu chứng sau:
- Đau âm ỉ và kéo dài (hơn 1 tháng hoặc năm).
- Cơn đau thay đổi hoặc không liên tục theo thời gian, có ngày thì bình thường hoặc ít đau, nhưng có ngày lại đau dữ dội.
- Bị đau khi cử động và mang vác nặng.
- Khi nghỉ ngơi thì cơn đau giảm đi.
- Vào buổi sáng, khi mới thức dậy bạn có cảm giác cứng khớp, nhưng cảm giác này chỉ xuất hiện trong một thời gian ngắn (<15 phút).
- Chỉ một số khớp bị đau (không phải đau nhiều vùng khác nhau cùng một lúc).
- Đau kèm theo cảm giác lạo xạo trong khớp.
- Bệnh viêm xương khớp liên quan đến cột sống, nó có thể ảnh hưởng đến xương cổ và thắt lưng, gây ra tê rần, đau hoặc mệt mỏi tứ chi.
Tôi cần làm những xét nghiệm gì?
Viêm xương khớp được phát hiện chủ yếu thông qua chẩn đoán lâm sàng, tuy nhiên bạn có thể được bác sĩ yêu cầu làm một số xét nghiệm, chẳng hạn như chụp X-quang khớp bị ảnh hưởng, để hỗ trợ chẩn đoán và để đánh giá mức độ viêm.
Những di chứng của bệnh viêm xương khớp?
Nếu viêm xương khớp không được điều trị tốt, đặc biệt là ở giai đoạn đầu, nó có thể gây dị tật khó cứu chữa. Ban đầu là sưng nhẹ quanh khớp và sau đó hoạt động của khớp kém dần. Cơ bị teo dần và gây biến dạng xương.
Cách điều trị viêm xương khớp?
Những cách thức điều trị bao gồm:
Thay đổi cách sinh hoạt:
- Tránh làm cho khớp quá căng.
- Duy trì một trọng lượng cơ thể khỏe mạnh để tránh tạo thêm sức ép trên các khớp của bạn.
- Chườm nóng hoặc lạnh trước và sau khi luyện tập.
- Mang giày thích hợp.
- Sử dụng dụng cụ hỗ trợ như gậy hoặc nạng cũng có thể giảm sức ép cho khớp.
- Sử dụng dụng cụ hỗ trợ mềm dẻo tại các khớp bị ảnh hưởng hoặc những khớp quan trọng.
- Luyện tập (các loại cử động, cử động cùng phương, co duỗi, tập tư thế, sức kéo) duy trì sụn khỏe mạnh, các vận động và tăng độ thích nghi với sức căng của dây chằng và cơ bắp.
- Đối diện với bản thân. Một nhà trị liệu chuyên nghiệp có thể giúp bạn điều chỉnh điều kiện nhà ở hoặc môi trường làm việc của bạn.
- Sử dụng các kỹ thuật phục hồi chức năng, tập trung vào việc ngăn ngừa rối loạn chức năng, cố gắng kiểm soát được bệnh trước khi nó phát triển thành tật, và giảm mức độ nghiêm trọng hoặc thời gian khuyết tật.
Điều trị bằng thuốc:
Thuốc trị liệu thường là một lượng nhỏ và được quản lý tối ưu. Giảm đau và cải thiện tính linh hoạt của khớp là hai mục tiêu cơ bản của thuốc trị liệu. Các loại thuốc sau đây có thể hữu ích:
- Acetaminophen
- Các loại thuốc chống viêm không chứa steroid (sử dụng acetaminophen không mang lại hiệu quả)
- Các loại thuốc thư giãn cơ bắp
- Opioids
- Chondrointin sulphate và Glucosamine
- Tiêm khớp
Điều trị phẫu thuật:
Nếu khớp bị hư hỏng nặng hoặc quá đau, bạn có thể yêu cầu được phẫu thuật.
Có nhiều loại phẫu thuật viêm xương khớp khác nhau. Đối với một số loại phẫu thuật, người ta sẽ bỏ đi một lượng sụn trong khớp. Một số khác thì người ta chỉnh sửa hoặc tái tạo lại các bộ phận bị tổn thương của xương, hoặc thay thế bằng khớp nhân tạo.
Thay đổi chế độ ăn uống là cần thiết?
- Sử dụng kết hợp glucosamine và chondroitin sulfate như là thực phẩm chức năng để làm giảm triệu chứng viêm xương khớp.
- Vitamin D và canxi được khuyên dùng để duy trì xương khỏe mạnh.
- Một chế độ ăn kiêng hợp lý để giảm cân cũng giúp ích.
